Διαβάζοντας πλήθος βιβλίων, ο καθένας μας επιδιώκει να αποκομίσει στοιχεία που θα αναδείξουν μια διαφορετική οπτική της ζωής και της συμβίωσης με τους συνανθρώπους, βελτιώνοντας την, έστω και λίγο. Η αναζήτηση αυτή, βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε βιβλία που ασχολούνται κυρίως με την κοινωνιολογία, την ψυχολογία ή την αυτοβελτίωση.
Η επιλογή αυτή «είναι μια κάποια λυσις», όπως έλεγε και ο Κ. Π. Καβάφης, στο «Περιμένοντας τους Βαρβάρους». Μια λύση που παρέχει γενικές απαντήσεις σε ερωτήματα που απασχολούν το καθένα μας. Ανταποκρίνεται όμως η λύση αυτή στην (κάθε) δική μας πραγματικότητα; Παρέχεται ικανοποιητική λύση στις δικές μας ανησυχίες; Όχι πάντοτε – εκτός και αν είμαστε τόσο τυχεροί, που η θεματολογία του βιβλίου καταπιάνεται με ένα πρόβλημα που μας αφορά άμεσα.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που προέχει ως λύση είναι η θωράκιση του εαυτού, ώστε να ανταπεξέλθει στην καθημερινότητα και τις ανατροπές της. Και για να προφυλάξεις τον εαυτό σου, πρέπει να κατέχεις το «γνώθι σαυτόν», να έχεις την γνώση του τι σε περιβάλλει, του τι σε απειλεί και τι σε ωφελεί.
Ο Μάρκος Αυρήλιος, Ρωμαίος αυτοκράτορας απο το 160μ.Χ. έως το 180μ.Χ., παραμένει έως σήμερα η μορφή που έδειξε να απασχολείται εντονότατα από τα ερωτήματα αυτά. Η διάκριση του οφείλεται κυρίως στο γεγονός οτι, παρόλο που οι εκστρατείες του δεν του επέτρεπαν να ζει ήρεμα, εντούτοις, ο ίδιος αναζητεί εναγωνίως τρόπους για να βελτιώσει τον εαυτό του. Στις ανάπαυλες των μαχών, κρατά ημερολόγιο, στο οποίο καταγράφει τις εντυπώσεις του και τα συμπεράσματα του απο την καθημερινότητα του, απο την συναναστροφή του με τους ανθρώπους.
Πασχίζει να βρει απαντήσεις, συμβουλές, αγωνίζεται να καταλήξει σε θέσφατα που θα βελτιώσουν το πνεύμα του, που θα θωρακίσουν τον εαυτό του, ώστε να γίνει πιο δυνατός ως χαρακτήρας, πιο ολοκληρωμένος ώς άνθρωπος.
Τα «Είς εαυτόν», δεν είναι βιβλίο με την απόλυτη έννοια του όρου. Είναι ένα σημειωματάριο, στο οποίο ο σοφός αυτόκράτορας καταγράφει, στα Ελληνικά, την αντίληψη του περί ζωής. Αναζητά και διακρίνει το καλό από το κακό, αποδεχόμενος αγόγγυστα της επιταγές της μοίρας. Άλλοτε συνοπτικός, άλλοτε αναλυτικός, άλλοτε ευθύς και απόλυτος, παραμένει συγκλονιστικός σε κάθε ρήση του.
Θα μπορούσα να σταθώ σε πλήθος αξιόλογων συμβουλών του. Δεν θα ήθελα όμως να μαρτυρήσω το υλικό του συγγράμματος σε κάποιον που, ενδεχόμενα, ενδιαφερθεί να το διαβάσει. Για αυτό θα σταθώ σε έναν απο τους σπουδαιότερους στοχασμούς του: «ο κόσμος αλλαγή, ο βίος ιδέα».
Δύο αρχές πρέπει κανείς να μελετήσει. Η μια, ότι τα εξωτερικά πράγματα δεν θίγουν την ψυχή, αλλά μένουν εκεί που είναι, ακίνητα, και οι ενοχλήσεις προέρχονται μόνο από την εσωτερική μας γνώμη. Η άλλη, ότι όλα αυτά, όσα βλέπεις, ταχύτατα θα μεταβληθούν και θα παύσουν να υπάρχουν. Και τις μεταβολές που έτυχε να δεις εσύ ο ίδιος, έχε τις πάντα στο νού σου».
Η σωτηρία της ψυχής απο τις επιθυμίες και τις ηδονές της, κρύβεται εντός της. Αυτό που προέχει, κατά τον Αυρήλιο, είναι η διάκριση του καλού από το κακό, η επιλογή της αλήθειας και η πράξη του δικαίου. Μια ξεκάθαρα εσωτερική διαδικασία, που προαπαιτεί εσωτερική δύναμη, συνεχή και κοπιώδη προσπάθεια.
Αυτό, αν δεν απατώμαι, το λένε… ζωή.
Πρώτη δημοσίευση: BOOKLOVER’S BLOG / Books.gr by Eleftheroudakis
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου